Pomnik historii

Rozporządzeniem Prezydenta RP, wydanym 14 kwietnia 2004 roku, Góra Świętej Anny została uznana za pomnik historii. Tym samym sanktuarium znajduje się wśród kilkudziesięciu najcenniejszych obiektów i zespołów zabytkowych w Polsce.

 

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

z dnia 14 kwietnia 2004 r. (Dziennik Ustaw Rok 2004 Nr 102 poz. 1061)

w sprawie uznania za pomnik historii

 

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 oraz z 2004 r. nr 96, poz. 959) zarządza się, co następuje:


§ 1. Uznaje się za pomnik historii "Górę Świętej Anny - komponowany krajobraz kulturowo-przyrodniczy", położoną w gminie Leśnica, w województwie opolskim.


§ 2. Celem ochrony pomnika historii wymienionego w § 1 jest zachowanie, ze względu na wartości kulturalne, założenia kalwaryjskiego będącego przykładem zespolenia obiektów architektury z otwartą kompozycją krajobrazową, stanowiącą ponadto materialne świadectwo przenikania się kultur, religii i postaw patriotycznych.


§ 3. 1. Granica zespołu zabytkowego obejmuje, położony na powierzchni ok 80 ha, układ ruralistyczny wsi Góra Świętej Anny, obiekty architektoniczne zespołu klasztornego o.o. franciszkanów, 37 kaplic kalwaryjskich wraz z układem dróg i alej, obiekty zabytkowe: Dom Polski, Dom Pielgrzyma, Pomnik Czynu Powstańczego oraz rezerwat przyrody "Góra Świętej Anny". Granica przebiega od ul. Strzeleckiej we wsi Góra Świętej Anny wzdłuż drogi gruntowej do wsi Poręba i dalej do drogi "starosielskiej", następnie w kierunku południowym górną krawędzią jaru wzdłuż drogi do Leśnicy, z Leśnicy po południowej stronie dróżki kalwaryjskiej do granicy administracyjnej wsi Góra Świętej Anny, potem wzdłuż granicy wsi, obejmując rezerwat przyrody, dalej wzdłuż jaru prowadzącego do amfiteatru, następnie drogą gruntową okalającą od zachodu i północy amfiteatr do ul. Leśnej i dnem następnego jaru do ul. Strzeleckiej.
2. Mapa "Góry Świętej Anny - komponowanego krajobrazu kulturowo-przyrodniczego" stanowi załącznik do rozporządzenia (zobacz mapkę >>>).


§ 4. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

 

Wśród obiektów uznanych w Polsce za pomnik historii są:

Biskupin - rezerwat archeologiczny
Bochnia - kopalnia soli
Chełmno - Stare Miasto

Częstochowa - Jasna Góra - zespół klasztorny oo. paulinów
Frombork - zespół katedralny
Gdańsk - miasto w zasięgu obwarowań XVII w.
Gdańsk - pole bitwy na Westerplatte
Gniezno - katedra p.w. Wniebowzięcia NMP i św. Wojciecha

Gostyń-Głogówko - zespół klasztorny Kongregacji Oratorium św. Filipa Neri
Góra Św. Anny - komponowany krajobraz kulturowo-przyrodniczy
Grunwald - pole bitwy

Kalwaria Zebrzydowska - krajobrazowy zespół manierystycznego parku pielgrzymkowego

Kamień Pomorski - zespół katedralny

Kanał Augustowski - droga wodna

Kanał Elbląski

Katowice - osiedle robotnicze Nikiszowiec
Kazimierz Dolny

Kozłówka - zespół pałacowo-parkowy
Kraków - historyczny zespół miasta
Krzemionki - kopalnie krzemienia z okresu neolitu
Krzeszów - opactwo cystersów
Ląd - zespół dawnego opactwa cysterskiego w Lądzie nad Wartą

Legnickie Pole - pobenedyktyński zespół klasztorny
Leżajsk - zespół klasztoru oo. bernardynów

Lubiń - zespół opactwa benedyktynów

Lublin - historyczny zespół architektoniczno-urbanistyczny

Łańcut - zespół zamkowo-parkowy

Łęknica - Park Mużakowski
Malbork - zespół zamku krzyżackiego
Ostrów Lednicki - wyspa
Poznań - historyczny zespół miasta

Racławice - teren historycznej Bitwy Racławickiej
Srebrna Góra - Twierdza Srebrnogórska
Stargard Szczeciński - zespół kościoła NMP oraz mury obronne miasta

Tarnowskie Góry - podziemia zabytkowej kopalni rud srebronośnych oraz sztolnia "Czarnego Pstrąga"
Toruń - Stare i Nowe Miasto
Warszawa - historyczny zespół miasta z Traktem Królewskim i Wilanowem
Wieliczka - kopalnia soli
Wrocław - zespół historycznego centrum

Wrocław - Hala Stulecia
Zamość - historyczny zespół miasta w zasięgu obwarowań XIX wieku

 

Pełna lista pomników historii >>>


 

Wobec naturalnej tendencji rozwoju cywilizacyjnego, zachodzenia zmian w sposobach i jakości życia, szczególnego znaczenia nabiera ochrona zabytków i opieka nad nimi. Należy podtrzymywać tę część dziedzictwa przeszłości, która stanowi o tożsamości narodów, o tradycji oddziaływującej na poszczególne społeczeństwa oraz o ich indywidualnych cechach.
Dlatego prawo polskie określiło sposoby ochrony obiektów szczególnie cennych dla kultury, wśród których są zarówno obiekty materialne, stanowiące wytwory działalności ludzkiej, jaki i wartości niematerialne, upamiętniające wydarzenia historyczne, oraz krajobrazy kulturowe.
Ich znaczenie dla historii i kultury polskiej jest oczywiste - są powszechnie znane, wiele z nich wpisanych jest na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO.

Fragmenty ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568)
Art. 7. Formami ochrony zabytków są:
1) wpis do rejestru zabytków;
2) uznanie za pomnik historii;
3) utworzenie parku kulturowego;
4) ustalenia ochrony w miejscowym pla-nie zagospodarowania przestrzennego.

Art. 15. 1. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w drodze rozporządzenia, może uznać za pomnik historii zabytek nieruchomy wpisany do rejestru lub park kulturowy o szczególnej wartości dla kultury, określając jego granice.
2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może złożyć wniosek, o którym mowa w ust. 1, po uzyskaniu opinii Rady Ochrony Zabytków.